Jak Pan ocenia awarie w japońskich elektrowniach jądrowych spowodowane trzęsieniem ziemi?

- W japońskiej elektrowni jądrowej Fukushima uległy uszkodzeniu dwa reaktory, jest to stosunkowo mała skala przy wszystkich zniszczeniach, jakie spowodowało trzęsienie ziemi. Pamiętajmy, że w Japonii działają 54 reaktory jądrowe, z których dwa mają kłopoty, zapewne mają przepaloną część prętów paliwowych. Właściciele reaktorów poniosą znaczne straty finansowe, ale ludność jest bezpieczna nie tylko dlatego, że została ewakuowana, ale przede wszystkim dlatego, że obudowa bezpieczeństwa obu reaktorów zdała egzamin i zatrzymała promieniowanie w rdzeniu i zbiorniku reaktora. Jeden z reaktorów, jaki uległ awarii, został zaprojektowany w 1965 a drugi w 1969 r., a więc blisko 50 lat temu. Gdy w Polsce zaczną się prace nad budową reaktora dla elektrowni jądrowej będzie więc pół wieku różnicy. W dawnych czasach nie budowano reaktorów tak odpornych jak te, jakie będą powstawały w Polsce, czyli reaktory generacji III lub III+.

W przypadku awarii w elektrowni Fukushima miało miejsce nałożenie się dwóch bardzo ciężkich wypadków. Silnego trzęsienia ziemi, które reaktory wytrzymały i fali tsunami, która miała 7 metrów wysokości, rzadko spotykanej, która zniszczyła zasilanie elektryczne reaktorów. Te dwa wydarzenia połączone spowodowały, że część układów w reaktorach uległa uszkodzeniu. To spowodowało z kolei pogorszenie chłodzenia elementów paliwowych, przerwę w chłodzeniu i odsłonięcie słupków elementów paliwowych. Jak dalece były odsłonięte tego nie wiemy, ponieważ wiadomości mamy ograniczone. W wysokiej temperaturze koszulki cyrkonowe weszły w reakcję z parą wodną, co spowodowało wydzielenie wodoru. Później, kiedy próbowano obniżyć ciśnienie w reaktorze, trzeba było gazy, jakie były we wnętrzu reaktora, wypuścić na zewnątrz. Gazy wyszły najpierw do obudowy pierwotnej, gdzie było dużo pary wodnej, a w związku z tym wodór nie wybuchał. Następnie jednak gazy zostały uwolnione poza pierwszą obudowę na zewnątrz i tam w reakcji z powietrzem nastąpił wybuch wodoru, który zniszczył budynki.

Kierownictwo elektrowni świadomie podjęło decyzję, że może spowodować zniszczenie budynków zewnętrznych, byle nie dopuścić do tego, aby stopił się rdzeń i nie doszło do rozprzestrzenienia promieniowania się poza obudowę. Było to zgodne z filozofią bezpieczeństwa, według której koszty są mniej ważne niż bezpieczeństwo ludzi. Budynki elektrowni mogą zostać zniszczone, byłe ludzie byli bezpieczni. Ten cel osiągnięto.