Polska gospodarka jest bardziej energochłonna niż kraje starej UE. Pojawiają się opinie, że osiągnięcie przez Polskę poziomu energochłonności starych krajów UE jest szansą na znaczną redukcję emisji CO2 przez Polskę. Nie wszyscy się z tą tezą zgadzają.

- Osiągnięcie przez Polskę poziomu energochłonności starych krajów unijnych nie jest receptą na redukcję emisji CO2 przez Polskę. Formułowanie takich opinii wynika z nieznajomości istoty problemu - mówi dr Bolesław Jankowski, wiceprezes firmy doradczej EnergSys Badania Systemowe.

W jego ocenie kluczową sprawa jest rozróżnienie wskaźników energochłonności liczonych na jednostkę PKB od wskaźników liczonych na mieszkańca. Jeśli weźmiemy ten drugi wskaźnik, to okaże się, że energochłonność w Polsce jest znacząco niższa niż w wielu rozwiniętych krajach unijnych. Jest też niższa niż średnia dla całej EU (por. rys. 1).

Wyższy jest natomiast wskaźnik zużycia energii na jednostkę PKB. Bolesław Jankowski podkreśla, że nie świadczy on jednak o nieracjonalnie prowadzonej gospodarce energetycznej, lecz odzwierciedla po prostu niższy etap rozwoju polskiej gospodarki. Rozwój gospodarki następuje bowiem głównie poprzez rozwój usług. Rośnie PKB przy niewielkim wzroście zużycia energii, co powoduje szybki spadek wskaźnika energochłonności liczonego na jednostkę PKB. Względnie stabilne zużycie energii w gospodarstwach domowych również rozkłada się na większą wartość PKB. Na rys.1 można zauważyć ten trend w postaci szybko spadającej, liczonej na jednostkę PKB energochłonności polskiej gospodarki w okresie ostatnich 20 lat). Wykonane przez zespól EnergSys analizy dla najbardziej energochłonnych procesów przemysłowych wykazały, że wskaźniki zużycia energii liczonej na jednostkę produkcji (np. tonę cementu, stali, nawozów itp.) uzyskiwane w Polsce są w większości na poziomie BAT (Best Available Technique) a czasem nawet są od nich lepsze. Wynika to po prostu z wymogów rynku.

Tak więc sugestia, że Polska może obniżyć istotnie emisje CO2 przez dojście do wskaźników efektywności takich jak w starych krajach unijnych jest nieprawdziwa. Poprawa wskaźników energochłonności liczonej na jednostkę PKB następować będzie bowiem w miarę rozwoju gospodarczego, co powodować będzie wolniejszy wzrost zużycia energii, a nie spadek zużycia. Upodobnianie do średniej unijnej dotyczyć będzie obydwu wskaźników efektywności energetycznej i o ile w Polsce wskaźnik zużycia na jednostkę PKB będzie malał, to wskaźnik zużycia energii na osobę będzie w miarę rozwoju gospodarczego rósł by zbliżyć się do średniej unijnej.