Jak pokazują wyniki badania TNS OBOP "Opinie burmistrzów i prezydentów na temat roli obszarów wiejskich w polityce energetycznej", rola obszarów wiejskich jest kluczowa dla podnoszenia efektywności energetycznej kraju. Jednak zdaniem 67 proc. przedstawicieli władz samorządowych, tereny niezurbanizowane nie realizują dziś założeń polityki energetycznej. Taki sam procent ankietowanych uważa, że jest to efekt niewystarczającego wsparcia finansowego ze środków publicznych.

Tereny niezurbanizowane stanowią około 93 proc. powierzchni kraju. Są zamieszkane przez 14 mln obywateli, co stanowi blisko 40 proc. wszystkich mieszkańców Polski. Obszary te charakteryzują się ograniczonym dostępem do sieci gazowej i elektrycznej, co sprawia że ich mieszkańcy sięgają po wysokoemisyjne paliwa (m.in. węgiel, koks), zamiast korzystać z bardziej efektywnych i przyjaznych środowisku oraz człowiekowi rozwiązań technologicznych.

- W efekcie obszary niezurbanizowane generują dziś znacznie więcej szkodliwych gazów cieplarnianych niż tereny zurbanizowane. Mimo to obszary wiejskie zdecydowanie rzadziej znajdują się w kręgu zainteresowania decydentów oraz mediów w kontekście realizacji polityki energetycznej kraju - mówi Edyta Kwapich-Lenik, rzecznik Forum FREE.

Jak podkreślają eksperci Forum FREE, istnieje wyraźna potrzeba prowadzenia działań na rzecz usystematyzowania roli terenów niezurbanizowanych w polityce energetycznej, a także stworzenia programów finansowania inwestycji służących zwiększaniu efektywności energetycznej polskiej wsi.

- Niezbędne jest wypracowanie odpowiedniego ustawodawstwa podatkowego dotyczącego energii i emisji węgla, a także zachęt finansowych dla wdrażania czystych technologii. Ważne jest także stworzenie ram prawno-instytucjonalnych dla energetyki rozproszonej w Polsce, sprzyjających i zachęcających do wdrażania innowacyjnych, efektywnych energetycznie rozwiązań w budownictwie komercyjnym i gospodarstwach domowych - mówi dr Filip Elżanowski, ekspert Forum FREE.

Wyniki badań przeprowadzone przez Forum FREE pokazują, że zdecydowana większość gmin podejmowała dotychczas działania w zakresie termomodernizacji budynków (82 proc.), wykorzystywała odnawialne źródła energii (56 proc.), zaś blisko dwie piąte - modernizowało lub wymieniło urządzenia cieplne (39 proc.). Obecnie preferowanymi w gminach rozwiązaniami energetycznymi w dalszym ciągu są termomodernizacja budynków (67 proc.) oraz odnawialne źródła energii (63 proc.). Coraz więcej gmin jest jednak zainteresowanych efektywnymi źródłami energii takimi jak mikrokogeneracja (22 proc.) czy pompy ciepła (13 proc.).