Scenariusz energetyki przyszłości nakreślił w wykładzie inaugurującym 65. rok akademicki Politechniki Śląskiej w Gliwicach prof. Jan Popczyk, jeden z najbardziej znanych ekspertów w tej dziedzinie. Jak mówił, energetykę czeka "piąta fala innowacyjności", która zmieni kształt energetyki.

Dokonująca się w skali globalnej przebudowa energetyki to - w ocenie naukowców - zmiana cywilizacyjna. Tradycyjne postrzeganie tej dziedziny przez pryzmat produkcji energii stopniowo idzie w kierunku akcentu na zarządzanie nią, by jak najlepiej, a przy tym oszczędnie i bezpiecznie, wykorzystać zasoby energetyczne, używając do tego najnowocześniejszych technologii.

Na energetykę przyszłości mają złożyć się nie tylko coraz lepsze technologie produkcji energii, ale także rozwiązania chroniące środowisko, technologie teleinformatyczne i biotechnologie - wszystkie te dziedziny mają się wzajemnie przenikać, przy wsparciu nowoczesnej techniki i odpowiednio zmieniających się regulacji prawnych, z zachowaniem zasad ekonomiki.

Taką postprzemysłową energetykę, będącą syntezą powyższych dziedzin, a zarazem korzystającą z ich synergii, prof. Popczyk nazwał synergetyką. Ma ją ukształtować właśnie piąta fala innowacyjności. Wcześniejsze fale, budujące etapowo współczesną energetykę, przyniosły kolejno rozwój energetyki węglowej (od wynalezienia maszyny parowej), transportu opartego na ropie naftowej, elektroenergetyki systemowej (w tym atomowej) i energetyki gazowej. Ostatnia fala innowacyjności w energetyce wiązała się z informatyzacją i internetem.

"Na początku XXI wieku przyszedł czas na odwrócenie porządku: na zbudowanie przez społeczeństwo wiedzy energetyki zrównoważonej, zapewniającej światu i indywidualnemu człowiekowi bezpieczeństwo energetyczne i ekologiczne. Energetyki, pasującej do właściwości społeczeństwa wiedzy" - uważa prof. Popczyk.

Jego zdaniem, piąta fala innowacyjności będzie falą energetyczno-środowiskowo-społeczną, a jej istotą będzie przekraczanie granic między tymi trzema segmentami. Efekty synergiczne (także oszczędnościowe i koordynacyjne), jakie powinny z tego wyniknąć, mają zbudować energetykę zupełnie różną od dzisiejszej. Synergetyka ma być fundamentem epoki wodorowej - bezemisyjnej.

Według prof. Popczyka, synergetyka zmieni polski krajobraz energetyczny - w przenośni i dosłownie. Już za 20 lat po ulicach może jeździć kilka milionów samochodów elektrycznych, korzystających z kilku milionów terminali (głównie prywatnych) do "tankowania". W polskim krajobrazie pojawi się po wieleset tysięcy kolektorów słonecznych, pomp ciepła, ogniw fotowoltaicznych i wiatraków przydomowych. Samoloty będą "tankowane" ze stacji wodorowych. Ogniwa paliwowe, w tym bioogniwa, będą powszechnymi technologiami.