Czy konsolidacja firm sektora energetycznego w Europie będzie postępować?

Elektroenergetyka to sektor bardzo kapitałochłonny, więc naturalna jest tendencja do wzrostu wielkości firm. Gdyby na rynku energii wszystkie podmioty były kontrolowane w pełni przez kapitał prywatny, to do konsolidacji na dużą skalę by doszło i w efekcie na europejskim rynku byłoby nie więcej niż 5-7 grup. Wiele grup energetycznych jest jednak kontrolowanych przez państwo i do czasu, gdy to się nie zmieni, to taka konsolidacja nie nastąpi.

Jednak przy obecnej sytuacji makroekonomicznej i problemach budżetowych państw europejskich nawet rzeczy dziś niewyobrażalne pewnego dnia mogą stać się faktem. Któryś kolejny rząd dojdzie do wniosku, że po co nam narodowy czempion, lepiej zainkasować pieniądze z jego sprzedaży. Nie wiem, czy to się stanie za lat 5, 10 czy 20, ale myślę, że tak się stanie.

Proces konsolidacji będzie jednak hamowany przez regulatorów.

Czy możliwy jest jednolity unijny rynek energii?

Jednolity rynek jest możliwy wtedy, kiedy panują jednolite zasady, a dziś jednolitych zasad nie ma. Dopóki będą krajowi regulatorzy, to nie będzie jednolitego unijnego rynku energii. Często mówi się o problemie infrastruktury w rozwoju europejskiego rynku energii, ale większym problemem są regulacje. Dopóki nie będzie jednego regulatora rynku europejskiego, to nie będzie rynku europejskiego. Utworzenie ACER (Agencja Współpracy Regulatorów Rynków Energii) jest krokiem w dobrym kierunku, ale to nie jest regulator, daleka jest droga do tego, aby państwa wyzbywały się tego, co uważają za atrybut suwerenności.

Gdyby był jeden regulator, to infrastrukturalne i techniczne ograniczenia na terenie UE byłyby znacznie szybciej pokonane. Jednolita regulacja i unifikacja regulacji zmniejszyłaby problemy z interpretacją przepisów regulujących rynek. Wszedł w życie niedawno III pakiet energetyczny, który w różnych krajach jest różnie interpretowany i wdrażany. Pakiet tak długo był uzgadniany, aż każdy znalazł w nim coś dla siebie i wtedy zgodzono się na jego przyjęcie. Istnieje spore ryzyko, że wskutek unijnych regulacji powstanie coś takiego, co będzie czymś tak magmowatym, że nie będzie wiadomo, o co w tym chodzi. Na pewno nie będzie problemu interpretacyjnego, jeśli to będzie robiła jedna instytucja.