Jakie są plany PSE Operator związane z rozbudową połączeń transgranicznych na wschodniej granicy Polski?

Rozbudowa połączeń transgranicznych jest naszym priorytetem. Na początku lutego br. odbyło się spotkanie z przedstawicielami Ukrainy ws. reaktywowania jednotorowego połączenia 750 kV w relacji Rzeszów-Chmielnicka, które od 1993 r. jest wyłączone z ruchu. W pierwszym okresie byłoby to połączenie o charakterze asynchronicznym, jego uruchomienie jest możliwe w ciągu 4 lat. Niezależnie rozważane są możliwości wykorzystania tego połączenia w postaci pracy synchronicznej z Ukrainą.

Trwają prace nad budową połączenia 400 kV z Litwą, które ma być uruchomione w roku 2015. To połączenie ma początkowo pozwolić na import ok. 500 MW ze strony litewskiej, a w perspektywie roku 2020 zdolności wymiany mocy mają wzrosnąć do ok. 1000 MW w obu kierunkach.

Analizujemy zapotrzebowanie na uruchomienie połączenia z Białorusią. Z Białorusią posiadamy nieczynną linię 220 kV Białystok-Roś, być może możliwe będzie wykorzystanie znacznej części korytarza tej linii do budowy nowej linii 400 kV, łączącej istniejącą stację Narew ze stacją Roś po stronie białoruskiej. Gdyby ta inwestycja miała być realizowana, to jej zakończenie nastąpi najwcześniej w roku 2016.

Gdyby te wszystkie projekty udało się zrealizować, to na granicy wschodniej moglibyśmy dysponować połączeniami umożliwiającymi import ok. 3 tys. MW.

Na granicy zachodniej połączenia transgraniczne są czynne. Jak wygląda handel energią przy ich wykorzystaniu?

Zdolności przesyłowe na granicy zachodniej są udostępniane zgodnie z porozumieniem 8 operatorów sieci przesyłowej, za który odpowiada biuro aukcyjne Central Allocation Office (CAO) z siedzibą we Freising w Niemczech. Wielkość handlu jest uzależniona od możliwości przesyłowych połączeń transgranicznych.

Obecna struktura sieci przesyłowych w regionie Europy Środkowo-Wschodniej oraz obowiązujące tu zasady handlu energią mogą wywoływać nieprzewidywalne i groźne dla bezpieczeństwa systemu elektroenergetycznego zjawiska. Przykładem może być wspólny obszar rynkowy Niemiec i Austrii, powodujący w praktyce, że wszelkie transakcje pomiędzy tymi krajami nie są wyceniane, lecz zawierane tak, jak gdyby przepustowość była nieograniczona. To z kolei powoduje, że ok. 40 proc. z każdego kontraktu zawartego pomiędzy północnymi Niemcami a Austrią płynie przez Polskę i Czechy. W efekcie zdarzają się sytuacje, że nie jesteśmy w stanie w pełni zapanować nad bezpieczną pracą Krajowego Systemu Elektroenergetycznego (KSE), tak było np. w chwili dużego nasilenia produkcji w farmach wiatrowych w Niemczech w listopadzie 2009 r. To z kolei oznacza, że jeśli jakiś element sieci przesyłowej ulegnie uszkodzeniu, to może nastąpić kaskada wyłączeń, co może doprowadzić do blackoutu.