Jak wynika z raportu "Kwalifikacje dla potrzeb pracodawców", opracowanego przez pracowników Wydziału Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego, w energetyce za kluczową grupę zawodową uważani są obecnie pracownicy produkcyjni zajmujący się produkcją i przesyłem energii elektrycznej (w tym obsługą sieci) oraz z działów sprzedaży i handlu.

Wykształcenie branżowe wymagane jest przede wszystkim od pracowników produkcji i inżynierów, nadzorujących pracę kadry niższej. Większość kadry produkcyjnej stanowią osoby o kwalifikacjach mechanicznych (70 proc.), elektrycy (10 proc.), osoby obsługujące sprzęt ciężki (8 proc.) oraz pracownicy z wykształceniem chemicznym (5 proc.).

- Od 1995 roku branża energetyczna zmniejszyła zatrudnienie o 35 proc. - ocenia prof. Urszula Sztanderska, kierownik projektu badawczego. - Ale redukcja ta spowodowała zahamowanie rekrutacji pracowników, co przełożyło się na brak kształcenia nowych kadr.

Według niej, większość zakładów energetycznych stwarza warunki do tego, aby pracownicy poszerzali swoje kwalifikacje i stawali się coraz bardziej wielofunkcyjni. Ścieżka rozwojowa ma podobny kształt; pracownicy już zatrudnieni są zachęcani do zwiększania kompetencji i rozszerzania uprawnień. Nie istnieją jednak "gotowe" kursy, także dlatego, że każdy zakład jest inny i w każdym trzeba się uczyć od podstaw stosowanych w nim technologii.

Zarazem nawet najlepsze przygotowanie kandydatów do pracy w szkołach i uczelniach nie zlikwiduje wysokich kosztów szkolenia i adaptacji do pracy w konkretnej firmie. Szacuje się, że nowy pracownik potrzebuje minimum roku na wdrożenie się do pracy. Od kandydata oczekuje się najchętniej przygotowania kierunkowego, ale wobec spadku liczby osób kończących szkoły zawodowe w odpowiednich profesjach, zatrudnia się osoby po innych szkołach (np. techniczno-mechanicznych). Oczekuje się od nich pewnych kompetencji ogólnych, jak: biegłości w matematyce, znajomości podstawowych praw fizyki i umiejętności przełożenia praw fizyki na praktykę, znajomości aparatów, rysunku technicznego, a także dokładności i pracy w zespole. Ważna jest także akceptacja pracy w ruchu ciągłym i stan zdrowia.