Komisja Europejska wydała 29 marca 2011 r. komunikat zawierający Wytyczne w sprawie opcjonalnego stosowania art. 10 c Dyrektywy 2003/87/WE. Jakie mają one znaczenie?

Zgodnie z art. 10 Dyrektywy 2003/87/WE począwszy od 2013 r. państwa członkowskie nie mogą co do zasady przydzielać za darmo uprawnień do emisji CO2, zaś zobowiązane są do sprzedawania ich na aukcjach. Skutki tej regulacji byłyby bolesne dla polskiego sektora elektroenergetycznego, który jest oparty na węglu a przez to wysokoemisyjny.

Dlatego też przepis art. 10c powyższej Dyrektywy przewidział w latach 2013-2020 możliwość częściowego zwolnienia (derogacji) z obowiązku sprzedaży uprawnień do emisji CO2 dla instalacji wytwarzających energię w krajach takich jak Polska. Jego uzyskanie jest uzależnione od złożenia do Komisji Europejskiej stosownego wniosku przez państwo członkowskie oraz spełnienia warunków odstępstwa wymienionych w Dyrektywie.

Interpretacja tych warunków nie była jednolita a stanowiska Komisji nie miały charakteru oficjalnego. Ponieważ zwolnienia dokonuje Komisja, stąd, jak wskazywano we wcześniejszych komentarzach prasowych, ustalenie oficjalnej interpretacji warunków derogacji przyjętej przez ten organ było kluczowe dla procesu przygotowywania stosownego wniosku przez władze zainteresowanych państw, w tym Polski.

Wytyczne Komisji Europejskiej w sprawie opcjonalnego stosowania art. 10c Dyrektywy 2003/87/WE, opublikowane w dniu 29 marca 2011 r. stanowią takie oficjalne stanowisko. Podkreślenia wymaga jednak, że Wytyczne nie stanowią źródła prawa i w tym sensie nie wiążą państw członkowskich przygotowujących wniosek o zwolnienie. Można jednak zaryzykować stwierdzenie, że Wytyczne wiążą Komisję, która ten wniosek będzie oceniała. Sądy unijne w wypowiedziach dotyczących podobnych aktów Komisji wskazywały, iż wydane przez nią wytyczne stanowią wyraz samoograniczenia władzy tego organu, poprzez przyjęcie na siebie obowiązku stosowania reguł, które sama sobie narzuciła.

Wskazywały również, że Komisja czyni to w imię zapewnienia działania w sposób przejrzysty, przewidywalny i zgodny z zasadą pewności prawa. W konsekwencji można i należy założyć, że Komisja przy ocenie złożonych wniosków nie wyjdzie poza ramy interpretacyjne pojęć istotnych z punktu widzenia derogacji zakreślonych w Wytycznych. Inną kwestią jest, iż nawet Wytyczne pozostawiają pewien luz interpretacyjny co do określenia znaczenia niektórych - istotnych dla tego zwolnienia - zagadnień.