Uczestnicy Kongresu przypominali, że obecnie w Polsce i na świecie węgiel brunatny jest najtańszym paliwem do produkcji energii elektrycznej. Według prognozy specjalistów tendencja ta utrzyma się w długim horyzoncie czasowym, ponieważ inne paliwa energetyczne w dotychczas rozpoznanych złożach wyczerpią się, a nowe złoża występują w znacznie gorszych warunkach górniczo-geologicznych.

Podczas obrad przekonywano, że nadrzędnym celem polityki surowcowej państwa powinno być zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego. Dziś światowa energetyka opiera się w 41 proc. na węglu kamiennym i brunatnym. W 2030 roku udział ten ma się powiększyć do 44 proc.

Zdaniem uczestników Kongresu przesadnie ostrożne podejście Unii Europejskiej do energetyki opartej na węglu brunatnym i kamiennym jest niesłuszne i krótkowzroczne oraz nieliczące się z dalekosiężnymi konsekwencjami gospodarczymi. Do dzisiaj nie ma przekonujących dowodów, że emisja CO2 w ramach energetyki węglowej powoduje znaczące zmiany klimatu. Pomimo tego należy poszukiwać technologii ograniczających emisję CO2 i innych gazów cieplarnianych.

W czasie obrad podkreślano, że współtworząc strategię energetyczną Unii do 2050 roku, Polska - szczególnie w okresie swej prezydencji - może skutecznie wskazać znaczenie, jakie dla bezpieczeństwa energetycznego mają własne nieimportowane spoza Unii zasoby surowcowe. Dlatego Polska powinna podjąć zdecydowane działania w rozmowach z Unią Europejską o roli węgla w europejskiej energetyce oraz w kwestii przydziału darmowych pozwoleń na emisję CO2 dla polskich elektrowni od 2013 roku bądź też doprowadzić do przyjęcia ustaleń z UE, że równowartość kar, które nasz kraj musiałby ponieść w przypadku przekroczenia norm emisji CO2, będzie wykorzystywać na finansowanie własnych badań i wdrożeń czystych technologii w energetyce zawodowej.

Zdaniem uczestników, polska energetyka oparta na węglu powinna się stać jednym z filarów bezpieczeństwa energetycznego UE. W oczekiwaniu na wyniki światowych i własnych prac dotyczących metod wychwytywania i sekwestracji CO2 pierwszym etapem w Polsce powinno być radykalne zwiększenie sprawności bloków energetycznych. Podkreślono przy tym, że tylko samo podniesienie sprawności elektrowni o 10 proc. spowoduje spadek emisji CO2 o blisko 25 proc., to jest o tyle, ile nasz kraj zobowiązał się obniżyć emisję CO2 (wg wymagań UE).